26 سپتامبر 2023- پیش دیابت وضعیتی است که مقدم بر دیابت نوع 2 است و خطر حمله قلبی، بیماری های کلیوی و چشمی و چندین نوع سرطان را افزایش می دهد. هیچ درمان دارویی تایید شده ای برای پیش دیابت وجود ندارد. اکنون دانشمندان مرکز تحقیقات دیابت آلمان (DZD) نشان داده اند که چگونه و با کدام مکانیسم‌ها می‌توان پیش دیابت را به حالت بهبودی رساند، یعنی به حالتی که در آن سطح قند خون به حالت عادی بازگردد.

این مطالعه نشان می دهد که این کار از ابتلای این افراد به دیابت نوع 2 جلوگیری می کند و در طولانی مدت با عملکرد بهتر کلیه ها و عروق همراه است. محققان در مجله یThe Lancet Diabetes & Endocrinology  گزارش دادند که مکانیسم های زمینه ای بهبودی از پیش دیابت، با مکانیسم های بهبودی از دیابت نوع 2، متفاوت است.

خطر حمله قلبی، بیماری کلیوی و سکته مغزی و مرگ و میر در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بیشتر است. تا چند سال پیش تصور می شد دیابت نوع 2 غیرقابل برگشت است. اما اکنون می دانیم که دیابت نوع 2 می تواند در تعداد زیادی از افراد از طریق کاهش وزن قابل توجه بهبود یابد. با این حال، این بهبودی به ندرت دوام می آورد زیرا اکثر افراد معمولاً در عرض چند سال دوباره به دیابت نوع 2 مبتلا می شوند.

پروفسور آندریاس بیرکنفلد، نویسنده ارشد این مقاله و مدیر کلینیک پزشکی IV در بیمارستان دانشگاه توبینگن، و مدیر موسسه تحقیقات دیابت و بیماری های متابولیک هلمهولتز مونیخ در دانشگاه توبینگن، گفت: ما قصد داشتیم امکان شروع زودتر اقدامات پیشگیرانه را در مرحله قبل از دیابت نوع 2، یعنی پیش دیابت، با هدف معکوس کردن آن بررسی کنیم.این می تواند برای بیماران مبتلا به پیش دیابت بسیار مهم باشد، زیرا آنها در معرض افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 و همچنین عوارض قلبی، کلیوی و چشمی هستند.

اما چه چیزی باعث بهبود پیش دیابت می شود؟

دانشمندان مؤسسه تحقیقات دیابت و بیماری‌های متابولیک (IDM) در هلمهولتز مونیخ و گروه دیابت، غدد درون ریز و نفرولوژی در بیمارستان دانشگاه توبینگن، برای پاسخ به این سوال یک تجزیه و تحلیل تعقیبی(post-hoc) بر روی شرکت‌کنندگان مبتلا به پیش دیابت از مطالعه مداخله‌ی سبک زندگی پیش دیابت(PLIS) انجام دادند.

در این مطالعه ی تصادفی‌ و کنترل‌شده چند مرکزی که توسط DZD انجام شد، 1105 فرد مبتلا به پیش دیابت تحت مداخله‌ی سبک زندگی شامل یک رژیم غذایی سالم و افزایش فعالیت بدنی به مدت یک سال قرار گرفتند. سپس محققان 298 شرکت کننده را که در نتیجه ی این مداخله، به حداقل 5 درصد کاهش وزن دست یافته بودند، ارزیابی کردند.

شرکت کنندگانی که به این مداخله پاسخ داده بودند، سطح قند خون ناشتا، قند خون 2 ساعته و HbA1c آنها در عرض دوازده ماه عادی شده بود، که نشان می داد آنها به مرحله ی بهبودی رسیده اند. افرادی که به این مداخله پاسخ نداده بودند، افرادی بودند که با وجود کاهش وزن، قند خونشان به وضعیت نرمال نرسیده بود و همچنان پیش دیابت داشتند.

برخلاف مفروضات اولیه ی محققان، "کاهش وزن" عامل تمایز افراد بهبود یافته از کسانی که همچنان به پیش دیابت مبتلا بودند، نبود، زیرا هیچ تفاوتی در کاهش وزن نسبی بین دو گروه وجود نداشت. با این حال، افراد بهبود یافته، در مقایسه با افرادی که همچنان به پیش دیابت مبتلا بودند، بهبود قابل توجهی را در حساسیت به انسولین نشان دادند. در اصل، آنها توانستند حساسیت خود را به انسولین، هورمونی که سطح گلوکز خون را کاهش می دهد، به میزان قابل توجهی بیشتر از افرادی که پاسخ ندادند، افزایش دهند.

با این وجود، مقدار انسولین ترشح شده در هر دو گروه بدون تغییر باقی ماند. این تفاوت در مقایسه با بهبودی دیابت نوع 2، که در درجه اول به افزایش ترشح انسولین بستگی دارد، بسیار مهم است.

کاهش توده چربی شکمی ممکن است به معکوس کردن پیش دیابت کمک کند

برای تعیین علت افزایش حساسیت به انسولین در افراد بهبود یافته، محققان تجزیه و تحلیلی مقایسه ای دو گروه انجام دادند. بهبود یافتگان با وجود از دست دادن همان مقدار وزن بدن، در مقایسه با افرادی که به مداخله پاسخ نداده بودند، چربی شکمی بیشتری را از دست دادند. چربی احشایی یا شکمی مستقیماً در حفره شکمی قرار دارد و روده ها را احاطه کرده است. تأثیر آن بر حساسیت به انسولین تا حدی به یک پاسخ التهابی در بافت چربی نسبت داده می شود.

دکتر Arvid Sandforth، یکی از دو نویسنده ی اصلی این مقاله، گفت: در واقع، شرکت‌کنندگانی که در دوره بهبودی قرار گرفتند، پروتئین‌های التهابی کمتری در خون خود داشتند. از آنجایی که افراد بهبود یافته، کاهش چربی شکمی را به‌ویژه نشان دادند، شناسایی عواملی که باعث از بین رفتن این انبار چربی می‌شوند، در آینده مهم خواهد بود. با کمال تعجب، هیچ تفاوتی بین دو گروه در کاهش چربی کبد وجود نداشت که این نیز یک عامل خطر مهم برای ابتلا به دیابت است.

خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در شرکت کنندگانی که به بهبودی از پیش دیابت دست یافتند، حتی دو سال پس از پایان مداخله ی سبک زندگی، 73 درصد کمتر بود. آنها همچنین نشانگرهای کاهش آسیب کلیه و وضعیت بهتر عروق خونی را نشان دادند.

در حال حاضر، درمان پیش دیابت شامل کاهش وزن و بهبود سبک زندگی برای به تعویق انداختن شروع دیابت نوع 2 است - اما بدون اهداف مبتنی بر گلوکز برای هدایت روند درمان. تحلیل جدید مرکز تحقیقات دیابت آلماناین شکاف را پر کرد. پروفسور راینر جامپرتز-فون شوارتزنبرگ، یکی از نویسندگان اول این مقاله، گفت: بر اساس این داده های جدید، "بهبودی و دستیابی به قند خون طبیعی" باید هدف درمانی جدید برای افراد مبتلا به پیش دیابت باشد. این نتایج پتانسیل تغییر روش درمانی را برای این افراد دارد تا میزان عوارض را برای بیماران به حداقل برسانیم.

بر اساس این مطالعه، بهبودی در پیش دیابت زمانی رخ می دهد که قندخون ناشتا به زیر 100 میلی گرم در دسی لیتر (5.6 میلی مول در لیتر)، قند خون 2 ساعته زیر 140 میلی گرم در دسی لیتر (7.8 میلی مول در لیتر) و HbA1c به کمتر از 5.7 درصد برسد. احتمال بهبودی زمانی افزایش می یابد که وزن بدن کاهش یابد و دور کمر حداقل حدود 4 سانتی متر در زنان و حدود 7 سانتی متر در مردان کاهش یابد. محققان اظهار داشتند که این معیارها اکنون می توانند به عنوان نشانگرهای زیستی مورد استفاده قرار گیرند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2023-09-advocates-remission-therapeutic-goal-prediabetes.html